خطبه ها
  • صفحه اصلی
  • خطبه ها
  • نماز جمعه تهران به امامت آیت الله هاشمی رفسنجانی

نماز جمعه تهران به امامت آیت الله هاشمی رفسنجانی

چرا رهبری، نماز عید فطر را نخواند؟

  • دانشگاه تهران
  • سه شنبه ۲۷ فروردین ۱۳۷۰

    خطبه اوّل  بسْمِ‏اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم اَلْحَمْدُ ِللَّهِ رَبِّ اْلعالَمینَ، وَالصّلوةُ وَ السَّلامُ عَلی رَسُولِ اللَّهِ وَ عَلی عَلِیٍّ أَمیرِاْلمُؤْمنینَ   این عید سعید و بزرگ اسلامی برای امّت بزرگوارمان مبارک باشد. ان‏شاءاللّه مبارک باشد این عید سعید برای رهبر عظیم‏الشان انقلاب، خانواده‏های شهدا، اسرا و مفقودان، رزمندگان و جهادگران راه اسلام.  یاد امام را حل(ره) و بزرگوار و بنیانگذار جمهوری اسلامی را در این روز عزیز گرامی می‏داریم و جایشان را خالی می‏بینیم. یاد شهدای عزیزمان و عزیزان پیشتاز راه خدا را در این روز گرامی می‏داریم و برای ارواح پاکشان از خداوند طلب رحمت خاص داریم. امروز روز عید فطر، از روزهای بسیار مهمّ و سازنده و الهام بخش تاریخ زندگی ماست. دو عید بزرگ رسمی، یعنی عید فطر و عید اذها در سال بعنوان عید اسلامی شناخته شده‏اند و برای آنها مراسم و مناسک خاص در نظر گرفته شده که نشان توجّه ذات اقدس باریتعالی نسبت به لحظات این دورها است و برای ما این لحظات ملکوتی و آسمانی، سرمایه عظیم الهی است.

 عید فطر از جهتی و عید ازها از جهتی دیگر، عید فطر بخاطر گذشت یک ماه ریاضت شرعی، عبادت و تلاش برای نزدیکی به خداوند و حرکت به سوی سعادت و باز شدن افق رحمت الهی برانسانها است؛ انسانهایی که بخاطر یک ماه روزه، دعا، تلاوت قرآن و سایر عباداتی که نفس انسان را تسویه می‏کند و انسان را از آلودگیها پاک می‏کند و صیقل می‏دهد[t1]

 امروز وارد دوران جدیدی از زندگی خودش شده، یک ماه خودسازی کرده برای این که یازده ماه دیگر را با دستآورد خویش بتواند زندگی اسلامی و انسانی داشته باشد و لذا احتمالاً یکی از معانی فطر همین است.  چون کلمه فطر معانی مختلفی دارد که یا به معنای بازگشت به خلقت و فطرت است؛ یعنی انحرافاتی که انسان از مسیر خدا داشته است را اصلاح کرده و به آنچه که خداوند انسان را برای آن آفریده است، بازگشته است و یا به معنای خلقت است که باز هم همین نتیجه را دارد. یعنی باز هم انسان به خلقت اوّلیه خودش می‏رسد. این عید روزی است که انسانهایی که حق ماه مبارک رمضان را ادا کرده باشند، به همان حالتی که خداوند خواسته است در آن باشند، بازگشته‏اند. انسانی که شایسته نزولی رحمت و برکت خداوند است. انسانی پاک از تمام آلودگیها که طاعب بازگشته و رحمت خداوند را جلب کرده. ان‏شاءاللّه امّت و ملّت ما و مسلمانهای دیگر، یک چنین موهبتی را از این ماه گرفته باشند. انسانی که اگر از راه خدا منحرف بوده، امروز باز خودش را در مسیر الهی می‏بیند و اگر منحرف بوده است، توبه کرده. لذا ما باید امروز از شرایط روحی خاصّی که در وجودمان است، درسهایی عظیمی بگیریم و آن را حفظ کنیم. توصیه من به شما عزیزان، برادران و خواهران‏مان این است که نگذارید در طول سال دستآوردهای ماه مبارک رمضان از دستتان برود. آنچه که در این لحظات مقدّس و در لیل‏القدر و ماه هدایت تحصیل کرده‏اید، این سرمایه عظیم را حفظ کنید و در طول سال هم آن را رشد دهید و آن را عصای راه خدا و راهنمای زندگی شرافتمندانه و حرکت به سوی جوار الهی قرار دهید.  شما می‏دانید که از حالات بد انسان، عهد شکنی و شکستن توبه است. تحقیقاً بسیاری از ما در طول ماه مبارک رمضان توبه کرده‏ایم. از فاصله‏ای که با خداوند گرفته بودیم، برگشتیم و پیوند خودمان را با خداوند اصلاح کرده‏ایم و توفیق جلب رحمت خداوند را در اثر روزه و دعا و نیاش بدست آورده‏ایم. با خداوند عهد کرده‏ایم که با او باشیم و در اطاعت فرامین الهی، کوتاهی نکنیم و راه اولیاء و پیغمبرانش را حفظ کنیم.  و داشته باشیم.  تحقیقاً آنهایی که اهل روزه و عبادت بودند در ماه مبارک رمضان اینها را نیز داشته‏اند و حیف است که انسان از عهدی که با خداوند کرده برگردد. باید هر روز بهتر از روز قبل به خداوند نزدیک شده باشیم.  مبادا کسانی فکر کنند که ماه رمضان دوباره می‏آید و باز هم فرصت توبه و عنابه است، خدا رحیم است، ما را می‏بخشد! البته همین طور است. امّا طرز برخورد ممکن است خسارت بار باشد.  ما نمی‏دانیم که آیا باز هم فرصت ماه مبارکی را خواهیم داشت یا نه؟ اگر هم داشته باشیم راه خداوند و سفره نعمت کرامت الهی آنقدر وسیع و طولانی است که هر چه ما خودمان را رشد دهیم و به خداوند نزدیک کنیم، باز هم هنوز میدان باز است و هر چه جلو برویم افقهای جدیدی باز می‏شود. عقب گرد از آنچه که انسان بدست آورده، خسارتهای بشری هستند که خداوند همیشه ما را از آنها می‏ترساند و از ما می‏خواهد که برخلاف عهد و برخلاف وعده‏ای که با خداوند در ساعات مشخصی گذاشته‏ایم، عمل نکنیم. ان‏شاءاللّه بتوانیم سال آینده و ماه‏های آینده سال (جاری) را بهتر از گذشته در راه خدا و برای دین خدا و برای انقلاب و برای جلب رضایت خداوند در صحنه باشیم.  همان طور که امّت ما بودند. ما در آخرین آزمایشی که در روزهای آخر ماه مبارک داشتیم، یعنی روز جهانی قدس، بوضوح فهمیدیم که امّت‏مان در ماه مبارک رمضان الهی‏تر شده و دستآوردهای گذشته خویش را حفظ کرده. آن حضور انبوهی که مردم روزه‏دار، در خیابانها و در مراسم بزرگداشت روز جهانی قدس داشتند، نشان داد که مردم راه خودشان را به خوبی حفظ کرده‏اند و مسیر انقلاب، راه خدا، راه جهاد و راه مبارزه را آن طور که امامشان (ره) ترسیم کرده و آن طور که خدا برای آن خواسته است را در پیش گرفته‏اند و شکر نعمت خدا را با این روحیه‏ای که خداوند به شما داده، ان‏شاءاللّه داشته باشید. اَعُوُذُ باللَّهِ منَ الشَّیطانِ الرَّجیم/ بسْمِ‏اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم/ اِنَّا اَعْطَیناکَ الکَوْثُر/ فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَر/ اِنَّ شانِئکَ هُوَالْاَبتَرُ.     خطبه دوّم  بسْمِ‏اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم اَلْحَمْدُ ِللَّهِ رَبِّ اْلعالَمینَ، وَالصّلوةُ وَ السَّلامُ عَلی رَسُولِ اللَّهِ وَ عَلی عَلِیٍّ أَمیرِاْلمُؤْمنینَ وَ عَلی الصِّدّیقة الطّاهِرة وَ عَلی سبْطَیِ الَّرّحْمَةِ الْحَسَنِ وَالْحُسَیْنِ وَ عَلی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدبْنِ عَلِیٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ موُسَی بْنِ جَعْفَرٍ وَعَلِیِّ بْنِ مُوسی وَ مُحَمَّدبْنِ عَلِیٍّ وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَالْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ وَ ألْخَلَفِ اْلهادی اْلمهْدیّ (عج).  در خطبه دوّم راجع به عید و آن هم عید فطر و اهدافی که این روز مقدّس دنبال می‏کند، مطالبی را خدمتتان عرض می‏کنم. قبلاً یک نقطه خاصّی را عرض کنم: مطابق معمول، نماز عید فطر توسط رهبر معظم انقلاب برگزار می‏شد که همیشه مردم ما از فیوضات ایشان استفاده می‏کردند، ولی دیشب بخاطر کسالتی که عارض وجود مقدّسشان شده بود، اطبّاء، ایشان را از حضور در مراسم عید منع کردند، بخاطر این که کسالتشان تشدید نشود. البته صبح که من قبل از آمدن به این جا تماس گرفتم، معلوم شد که حالشان مساعد است، ولی باز هم به توصیه اطبّاء، مراسم را برگذار نکردند که جای نگرانی نیست و به هر حال وجود ایشان عزیزتر و شریف‏تر از آن است که ما در مورد مسائلی که مربوط به سلامت ایشان می‏شود ریسک کنیم. لذا بنده این مسؤولیّت را به عهده گرفتم که ایشان دوره نقاهتشان پشت سرگذاشته شود و ان‏شاءاللّه باز از الطاف و فیوضات وجود ایشان بهره‏مند خواهیم بود و دعا می‏کنیم که خداوند ایشان را سریعاً شفای کامل عنایت فرماید. همان طوری که در مَضامین دعایی که در قنوت این روز خوانده می‏شود، توجّه داشتید، مضامینی که آن جا هست، مضامینی است که شایسته انسانهای شریف و شایسته حالات ما در اعیاد است. آن هم اعیاد اسلامی، دینی و خدایی. امروز، روز خداست، روز امّت است، روز شرف و کرامت برای انبیاء، اولیاء و ائمه است و روز جلوه عظمت و جبروت اسلامی است. روزی است که تبلور قدرت، صلابت و عظمت دین خداوند و عظمت مؤمنان راه خداست. این روزها در تاریخ جوامع اسلامی، بسیار با ارزش است و صرفاً برای مراسم خشک و بی‏معنا و کم اثر در برنامه‏های زندگی ما تدارک نشده. مشکلات جوامع اسلامی در چنین روزهایی حل می‏شود. ابهّت دنیای اسلام در چنین روزهایی ظهور پیدا می‏کند. یک چنین اجتماعاتی به تناسب، در همه شهرها و روستاها و در همه مراکزی که مسلمانها هستند بوجود می‏آید و حالتی که مسلمانها از عید دارند و پیوند معنویی که در چنین روزی برای مسلمانها هست، همه اینها دارای اثرات فردی و اجتماعی است؛ یعنی هم برای فرد و هم برای جامعه زُخْرُ، شرف و کرامت و رشد برای صالحان و راهیان خدا و جامعه اسلامی است. در این روز خداوند وظیفه‏ای برای ما مقرّر کرده، کسانی که امکان انفاق کردن را دارند، بخشی ناچیز از مالشان را در اختیار مستضعفان و محرومان و نیازمندان می‏گذارند که برای آنها هم روز خوبی باشد و آنها هم از مشکلاتشان نجات پیدا کنند. زکات فطر و فطریه که می‏تواند به معنای زکات دین باشد و می‏تواند به معنای زکات بدن و خلقت و فطرت ما باشد یا یک نوع شکرانه‏ای است که به خاطر پیروزیمان در ماه مبارک رمضان بر شیطان و تسلط بر نفسمان با ریاضتهایی که کشیده‏ایم. یک نوع شکرانه ایست بخاطر نزدیک شدن‏مان به خدا و رسیدن به رحمت الهی و یا یک نوع وسیله‏ای برای تحفّظ وجودمان در مقابل آینده و یا هر دوی اینها. زکات فطر، یعنی ذکات دین یا ذکات فطر یعنی زکات خلقته وجود و فطرت است. هر دو، به یک نقطه می‏رسد، وجود انسان متدیّن و روزه دار و طاعب یعنی دین که بصورت یک بودجه محدود است، برای موارد پیش بینی نشده و آن هم روزی است که برای کسب و کار طبقه محروم روز تعطیل است که می‏تواند جبران کار نکردن آنها باشد و مشکلات آنی اینکه برایشان پیش می‏آید، از این راه حل شود و در عین حال مجموعه آن می‏تواند دردهایی را از جوامع اسلامی برطرف کند. در چنین روزی قاعدة در مراسم عید فطر، در مراسم نماز، مسائل مهمّ جهانی مطرح می‏شود و امّت ما از مشکلات یا نقاط قوّت و نقاط ضعف جامعه خودشان یا دنیای اسلام آگاه می‏شوند که من مسائل مهمّی را که امروز دنیای اسلام با آن مواجه است را خدمتتان فهرست وار عرض می‏کنم. در داخل، ما خودمان با اصلاح خرابیها و ساختن ویرانه‏هایی که براثر جنگ تحمیلی ایجاد شده و ارثی که از خرابیهای رژیم شوم و دیو صفت ستم‏شاهی از گذشته به ما رسیده مواجه هستیم که حرکت به سوی سازندگی، جبران مافات و اصلاح خرابیها از مسائل مهمّ داخلی کشور ما است. راهیست که امّت و دولت ما در آن، در حال حرکتند. در منطقه ما، مساله‏ای که در بحران خلیج فارس و جنگ نفت برای امّت ما پیش آمد، از مسائل مهمّ منطقه است. امروز حضور نیروهای نظامی بیگانه که خطر جدّی برای سلامت و سعادت ما هستند، یکی از مسائل روز ماست و دیگری مساله مشکل داخلی عراق است که برادران و خواهران ما در کشور مسلمان و همسایه ما گرفتار این همه مصیبت هستند.  روزانه هزاران نفر از این انسانهای مظلوم، محروم، ستم کشیده و تحت ظلم یا از خانه‏ها آواره می‏شوند و یا در اثر فشار و ستم رژیم بعثی عراق جان و سلامت خودشان را از دست می‏دهند. خرابی بی‏حدّ دو کشور مسلمان و همسایه ما یعنی عراق و کویت که رنج طولانی برای این مردم مظلوم خواهد داشت. آوارگی بی‏سابقه میلیونها انسانی که تعداد فراوانشان میهمان ما هستند. این مساله از مسائل مهمّ دنیای اسلام است و بلکه دنیای بشریّت است. بیش از یک میلیون انسان آواره، ستم کشیده، مصیبت دیده و زجر کشیده، میهمان شما مردم انسان دوست و شریف و با کرامت هستند.  چیزی که خداوند از شما خواسته است و باز هم در همین قنوت نماز عید به گوششان خورد و قرائت گردید، اهل جود و اهل مغفرت است و مردمی که به سوی ما آمده‏اند مصداق همین مغفرت هستند و باید مسائل گذشته خود را با عراق فراموش کنیم.  البته ما هیچ وقت با مردم عراق مساله نداشتیم. در جنگ هم ما می‏دانستیم که قلب مردم عراق با ماست. ما آنها را مانند برادران و خواهران خودمان بپذیریم و آنان را مانند میهمان عزیزی مثل اعضای خانواده خودمان قبول کنیم  و به آنها برسیم؛ یعنی همان چیزی که شما در عمل نشان دادید که همین طوری هم هستید. همین امروز، صبح زود که در مسیر خیابانها می‏آمدیم در میدانها انبوه هدایایی که مردم ما برای آوارگان اهدا کرده بودند، به چشم می‏خورد. البته چند روز است که این حرکت ادامه دارد و تلاشهای را برای نجات آنها و حلّ مشکلات آنها ان‏شاءالله ادامه دهیم و در کشور خودمان آسیب دیدگانی از سیل و زلزله داریم که ان‏شاءالله امّت ما مثل گذشته، هیچ وقت آنها را فراموش نمی‏کند.  از مسائل مهمّ دیگر دنیای اسلام، مساله فلسطین است. جایی که چند میلیون مسلمان، دهها سال است آواره و یا تحت ستم صهیونیستها رنج می‏برند و مظلومیّت مضاعفی که اینها دارند، مشکلاتی که مردم شریف لبنان بخاطر اشغال بخشی از خاکشان توسط صهیونیستها و بخاطر حضور نامشروح استکبار که ملّت لبنان را تجزیه کرده و بخاطر فشارهایی که برای تجدید سلطله استکبار در آن جا هست. مشکلات مردم افغانستان که بیش از ده سال است در رنج، جنگ، آوارگی، خرابی و خون زندگی می‏کنند و هنوز نتوانسته‏اند وضع طبیعی خودشان را پیدا کنند. مشکلات کشمیر که مظلومانه تحت فشار و ستم سلطه‏گران ظالم و متجاوز قرار دارند که حاضر نیستند تا حقّ تعیین سرنوشت را به آنها بدهند و این همه ستم را به آنها روا می‏دارند.  مشکل مسلمانان ما در سودان، فیلیپین، سری لانکا و در بسیاری از نقاط دنیا که از آن رنج می‏برند. امّا این مشکلات چیزهایی نیست که ما را مأیوس کند و یا احساس عجز کنیم، اینها هم می‏تواند از الطاف الهی باشد.  اصلاً سنّت الهی این است که انسانها را با مشکلات پرورش می‏دهد و آزمایش می‏کند. از طریق همین حوادث است که ما می‏توانیم به خدا نزدیک‏تر شویم. این حوادث میدان جهاد و انفاق را باز می‏کند.  انسانهای فراوانی که با مال یا جان در این راهها از آزمایش الهی سربلند و سرافراز بیرون می‏آیند سعادتمنداند و اگر چنین صحنه‏هایی نباشد از کجا می‏توانند به خدا نزدیک شوند.  این سنّت الهی است که همیشه انبیاء، اولیاء و شخصیتهای خوب و انسانهای شریف میدانهایی برای جهاد، خودسازی و تقّرب به خدا دارند. عمر کوتاهی در مشکلات دارند و برای همیشه در سعادت قُرب و جوار الهی می‏توانند زندگی کنند.  از این صحنه‏های آزمایش ان‏شاءاللّه سرفراز بیرون می‏آییم و خودمان را به خداوند نزدیک می‏کنیم و با این حوادث انسانهای مسلمان ساخته می‏شوند و امّت اسلامی پولاد آب دیده می‏شود. أَعُوذُ باللَّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجیمِ/ بسْمِ‏اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم/ »قُلْ هُوَ اللَّهُ اَحَدٌ/ اَللَّهُ الصَمَدٌ/ لَمْ یَلِدْ وَلَمْ یوُلَدْ/ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً اَحَد«.