خاطرات
  • صفحه اصلی
  • خاطرات
  • خاطرات روزانه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ سال 1364/ کتاب «امید و دلواپسی»

خاطرات روزانه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی/ سال 1364/ کتاب «امید و دلواپسی»

  • سه شنبه ۱۱ تیر ۱۳۶۴

 سه شنبه 11 تیر 1364   13 شوال 1405   2 JULY 1985

    دیشب بعضی از برنامه‏های غیر ضرور از قبیل دیدار از کارخانه‏ها و ضیافت فدراسیون سازمانهای اقتصادی حذف شد. لذا پیش از ظهر، کار کمی داشتم و بیشتر در کاخ ماندم. تلفنی با آقای رئیس‏جمهور و رفیق‏دوست [وزیر سپاه] صحبت کردم، گفت لیبی و سوریه به وعده‏هایشان عمل نکرده‏اند. مقدمات جنگ شهرها از طرف عراق شروع شده است.

    ساعت یازده به ملاقات [آقای هیروهیتو] امپراتور ژاپن رفتیم. مرد ساده و متواضعی است. پیر مرد است و 86 سال دارد. بیش از شصت سال است که امپراتور است. ولیعهدش هم در انتظار پیر شده است. برادر زاده‏اش هم که شاهزاده است، حضور داشتند. ناهار مهمان ایشان بودیم. طبیعت شاهی ندارد و مثل یک آدم معمولی است.

    عصر از کارخانه خودرو سازی زاما متعلق به [خودروسازی] نیسان دیدار کردیم. این کارخانه تمام اتوماتیک است و اخیراً با ایران قرار داد ساخت نیسان وانت در ایران بسته‏اند.

    در محل اقامتم با آقای [شینتارو] آبه وزیر خارجه ژاپن ملاقات داشتیم. روابط دو جانبه، جنگ، تروریسم، شوروی و افغانستان مذاکره شدمهمان نخست‏وزیر بودیم. چهره‏های سیاسی و اقتصادی ژاپن هم بودند. می‏گویند حکومت ژاپن تحت نفوذ سرمایه‏داران است. نخست‏وزیر از روی نوشته، سخنرانی معمولی و تشریفاتی کرد و من مفصلاً درباره انقلاب و ایران بعد از انقلاب و اهداف و دستاوردهای انقلاب اسلامی و جنگ و تروریسم و ... صحبت کردم و آنها را تحت تأثیر قرار دادم. ژاپنیها از لغو برنامه فدراسیون سازمانهای اقتصادی ناراحتند، بنابراین تصمیم گرفتیم به برنامه عمل کنیم.

    در مذاکرات با همراهان تشریفات در بین راه معلوم شد ژاپن از کمبود مسکن رنج می‏برد. کارکنان دولت در تنگنای اقتصادی هستند و وضع بخش خصوصی بهتر است. تا ساعت دوازده شب به تماشای برنامه‏های تلویزیون پرداختم. حدود ده کانال تلویزیون ژاپن که رنگی و جالب است، بیشتر به تبلیغات کالاها می‏پردازند و همه چیز تحت‏الشعاع تبلیغات است. در ژاپن اهداف خاص فکری و انسانی و مکتبی کم مطرح است، مگر در سطح رفاه و لذّت. تز اصالة اللذة [اصالت‏لذت] حاکم است و اینکه نمی‏توانیم از دنیا ببّریم.

    در مراسم و معاشرت‏ها معمولاً مشکل داریم. حکم مصافحه [دست دادن] و غذا از مشکلات معاشرت، به خصوص در مهمانیها است. حرمت ذبح غیر اسلامی مشکل دیگر است، گرچه در چین و ژاپن به ما می‏گویند که گوشتهای با ذبح اسلامی در مهمانیها مصرف می‏کنند. مخصوصاً با تنوع غذاها، بیشتر از گوشت ماهی که در مهمانی‏های شرقی به وفور وجود دارد، استفاده می‏کنم و بعضی از همراهان نان و کره می‏خورند.

    مشکل دیگرمان اجتناب از معاشرت با خانمهاست که در زندگی امروز دنیا اجتناب ناپذیر است. برای میزبانان هم مشکلات زیادی دارد، چون باید سنن و عادات خود را در معاشرت با زنان کنار بگذارند؛ لابد خانمها هم می‏رنجند و برخورد می‏نمایند. توجیه هم نمی‏توانیم بنمائیم.

    اگر خانمی در اجتماعات بیاید چون مصافحه [= دست دادن] با آنان نمی‏کنیم، لابد احساس حقارت می‏کنند. شاید هم در فکر بخشی از مسلمانان اثر مثبت داشته باشد، زیرا آنها می‏دانند که نوع معاشرت امروز زن و مرد در دنیای غرب زده منطقی نیست. ولی بی شک اکثریت آنها این وضع ما را نمی‏پسندند. در ژاپن هم به ادعای نخست‏وزیر 70 درصد مردم بودائی و 5 درصد شینتو و جمعی هم مسیحی و مسلمان هستند ولی مذهب آنها مثل اسلام، حاکم بر زندگی نیست و فقط اسمی است.