خاطرات
  • صفحه اصلی
  • خاطرات
  • خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی سال 1368– آرامش بعد از طوفان

خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی سال 1368– آرامش بعد از طوفان

در فرودگاه اختصاصی مهمانان در جنوب مسکو به زمین نشستیم.

  • سه شنبه ۳۰ خرداد ۱۳۶۸
غربی‌ها روی سفر من به شوروی حساس شده‌اند.

 

سه‌شنبه 30 خرداد  |     16 ذیقعده 1409                    20 ژوئن   1989

ساعت شش ونیم صبح به مجلس رسیدم. تا ساعت هفت ونیم گزارش‌ها را خواندم. غربی‌ها روی سفر من به شوروی حساس شده‌اند. قبل از شروع جلسه در خصوص سفر به شوروی و موضوعات در دستور مذاکرات و نحوه انتخاب همراهان توضیحاتی به نمایندگان دادم. پس از شروع جلسه به دفترم برگشتم.

آقای [مرتضی] الویری آمد. درباره مسائل آقای منتظری و اصلاح قانون اساسی گفت. نمایندگان از فکر دادن حق انحلال مجلس به رهبری که در شورای بازنگری مطرح است نگرانند و دارند طومار تهیه می‌کنند. تا ساعت نه ونیم صبح کارهای دفتر را انجام دادم. برای خداحافظی به دفتر رهبری رفتم. درباره سفر و مسائل انتخاب رئیس جمهور مذاکره کردیم.

به فرودگاه [مهرآباد] رفتم. مراسم بدرقه رسمی بود. نخست وزیر و جمعی از نمایندگان و وزرا و فرماندهان هم بودند. مصاحبه‌ای انجام دادم نخست وزیر هم صحبت کردند. با بدرقه رسمی ساعت یازده به سوی مسکو پرواز کردیم. قبل از ما هواپیمای دیگری همراهان را برد. هیأت همراه خیلی بزرگ است؛ به خاطر کارهای فراوان در دستور مذاکرات، ترکیبی از  دولت و مجلس و نظامی و ... در هواپیما مذاکرات و مشاوره انجام شد. برفراز خاک شوروی منظره‌های کوه‌ها و مزارع و آب‌ها و... را مشاهده می‌کردیم.

ساعت دو ونیم بعد از ظهر در فرودگاه اختصاصی مهمانان در جنوب مسکو به زمین نشستیم. مطابق برنامه کولیاکف معاون اول گورباچف و [ادوارد شوارد نادزه] وزیر خارجه و جمعی از شخصیت‌های شوروی در فرودگاه استقبال کردند، مراسم سان و رژه انجام شد؛ می‌گویند در حد پذیرائی از سران کشورها است.

از فرودگاه مستقیماً به کاخ کرملین حرکت کردیم. در راه کولیاکف که در ماشین من بود، توضیحات درباره مسکو و سئوالات من می‌داد. از جمله گفت مسکو در دشت است. کوهی در اطراف نیست. منطقه سرسبز است و پر از جنگل مصنوعی. هوا مرطوب است. درجه حرارت 22 است. تابستانشان کوتاه است. دو ماه ونیم باران زیاد می‌بارد. مسکو 9 میلیون نفر جمعیت دارد. شهر عمدتاً به صورت آپارتمانی است. معدل ساخت آپارتمان‌ها حدود 40 متر مربع است. دو میلیون نفر در انتظار رسیدن نوبت مسکن در مسکو هستند. معمولاً در خانه پدر یا... به صورت مشترک زندگی می‌کنند.

در کاخ کرملین مورد استقبال گورباچف قرار گرفتیم. برخورد اول گرم و صمیمانه بود. عکاس‌ها و فیلمبرداران عکس و فیلم تهیه کردند. بلافاصله در یکی از سالن‌های کاخ با حضور جمعی از همراهان من و شخصیت‌های شوروی مذاکرات رسمی شروع شد. در این مذاکرات صحبت‌ها کلی و دوستانه و مثبت بود. سپس جلسه را با حضور وزرای خارجه و سفیرمان و مترجمی برای دو طرف خصوصی کردیم.

در جلسه خصوصی مذاکرات در مورد مسائل سیاسی، فنی،  اقتصادی و نظامی، صریح و صمیمی بود. دو جلسه مجموعاً دو ساعت طول کشید و دو طرف راضی بودند. سپس بخشی از کاخ را تماشا کردیم. از آثار کلیساها و تزارها بود. به اقامتگاه در محله «تپه‌های لنین» رفتیم؛ باغ با صفائی است. ساختمان قدیمی و مخصوص مهمانان سطح بالا است. بیشتر همراهان را به هتل بردند.

عفت و بچه‌ها را قبلاً به محل آورده بودند. بعد از استراحت و نماز، همراه سفیرمان آقای [ناصر حیرانی] نوبری با اتومبیل تشریفات در خیابان‌های مسکو گشتیم. خیابان‌ها وسیع و تمیز و سرسبز است. کنار دانشگاه مسکو و پانوراما پیاده شدیم. در موزه پانوراما فضاهای جالبی از منظره آخرین جنگ‌های ناپلئون و روس‌ها و شکست نهایی ناپلئون است.

به سفارت خودمان رفتیم. همراهان و اعضای سفارت جمع بودند. درباره مذاکرات بحث کردیم. عمدتاً راضی هستند. اطلاع دادند با سفرمان به منطقه مسلمان نشین آذربایجان (باکو) موافقت کرده‌اند؛ قبلاً مخالفت شده بود. نتیجه مذاکرات خوب است.

شام مهمان سفارت بودیم. سپس با حضور وزرای خارجه و دارائی درباره مواد موافقت‌نامه مشورت کردیم. احوالپرسی کوتاهی از خانم‌های کارکنان سفارت کردم. ساختمان سفارت، کهنه و قدیمی است. قبلاً خانه یکی از شاهزاده‌های قدیمی بوده و تابلوهای ارزشمندی دارد. برای خواب به مقر برگشتیم. نزدیک ساعت دو نیمه شب به مقر رسیدیم.

تصاویر ضمیمه